Informatie over tropische ziekten


Als u op vakantie naar het Land van de Maya's gaat, zult u vaccinaties en/of medicijnen moeten halen om enkele vervelende tropische ziekten te voorkomen. Hieronder vindt u een opsomming van de meest voorkomende (tropische) ziekten die voorkomen in het Maya-gebied of die enige invloed op uw reis kunnen hebben (zoals gele koorts). Deze pagina is alleen bedoeld ter informatie. Voordat u op vakantie gaat is het belangrijk eerst contact op te nemen met uw huisarts, travel clinic of plaatselijke GGD. 

Enkele nuttige adressen zijn:

Travel Clinic

Landelijk coŲrdinatiecentrum reizigersadvisering

Havenziekenhuis Rotterdam

Parasites and Parasitological Resources

Centers for Disease Control and Prevention


Prickly heat

Prickly heat is een ontsteking van de poriŽn die door overmatige transpiratie ontstaat. Het is onschuldig maar lastig. De huid wordt plaatselijk rood en geÔrriteerd. Vooral de plaatsen waar de huid tegen elkaar komt, zoals oksels en dijen, zijn vatbaar voor deze kwaal. De symptomen zullen minder worden als je enkele malen per dag een koude douche neemt en je goed afdroogt. Talkpoeder kan helpen. Slaap bij vochtige hitte niet met een laken maar met een katoenen shirt. Als je er veel last van hebt, kun je het beste een paar nachten een kamer met airconditioning nemen.


Reizigersdiarree

Reizigersdiarree wordt vaak toegeschreven aan verandering van klimaat of voeding maar wordt in werkelijkheid veroorzaakt door ziektekiemen die u binnenkrijgt via besmet voedsel of drinken. Er wordt gesproken over reizigersdiarree als u meer dan drie maal dunnen ontlasting hebt gehad binnen 24 uur. De diarree gaat vaak samen met buikkrampen en misselijkheid. Er is sprake van een ernstige vorm als deze langer duurt of gepaard gaat met hoge koorts of bloed en slijm bij de ontlasting.

In de meerderheid van de gevallen wordt de diarree veroorzaakt door ziektekiemen zoals bacteriŽn, virussen en parasieten. De kans om deze ziekten op te lopen is groter onder primitieve omstandigheden en in een warmer klimaat. Veel voorkomende veroorzakers zijn de Giardia lamblia parasiet (een ťťncellig oerdiertje) en de Shigella bacterie (de veroorzaker van bacillaire dysenterie).  

Besmetting met deze ziekten kan voorkomen worden door na elke handdruk en voor elke maaltijd de handen te wassen. Daarnaast moet u ervan uit gaan dat het water besmet is. U moet dus geen kraanwater drinken of ongekookt voedsel eten dat afgespoeld is met besmet water, zoals: rauwkost en sla. IJsklontjes worden ook vaak gemaakt van besmet water. Schil zelf al het fruit dat u eet.

Als u reizigersdiarree hebt opgelopen moet u proberen om gewoon te blijven eten en drinken. Als u een zeer dunnen ontlasting hebt loopt u extra risico op uitdroging. U kunt dan ook het beste ORS gebruiken. ORS staat voor Oral Rehydration Solution en is ene oplossing van suikers en zouten. Dit zorgt ervoor dat vocht beter wordt vastgehouden en maakt de kans op uitdroging kleiner. Bij veel last kunt u ook loperamide gebruiken, een stopmiddel. Bij gebruik van langer dan twee dagen kan dit echter voor verstoppingen zorgen. loperamide staat ook wel bekend als Diacura of Imodium. Lees goed de bijsluiter voor gebruik. Bij koorts en/ of bloedverlies mag loperamide alleen gebruikt worden, nadat een arts is geraadpleegd.

Als u het vermoeden heeft dat u reizigersdiarree heeft kunt u het beste contact opnemen met uw huisarts. In enkele gevallen kan een antibiotica kuur noodzakelijk zijn. Bij sommige bacteriŽn geldt een werkverbod voor bepaalde bedrijfstakken.  


Hepatitis A

Hepatitis A oftewel besmettelijke geelzucht is een zeer besmettelijke ziekte en is een infectie van de lever. In tropische landen komt deze voor als kinderziekte, Omdat het merendeel van de Nederlanders deze ziekte niet hebben doorgemaakt is vaccinatie vaak noodzakelijk. Vaccinatie biedt vrijwel een volledige bescherming tegen de ziekte. Het virus dat Hepatitis A veroorzaakt zit in de ontlasting. De overdracht gebeurt via met ontlasting besmette handen, voorwerpen, voedsel en water. Het virus komt veelvuldig voor in schaal- en schelpdieren en ongekookte groenten, fruit en salades. Volwassenen kunnen ernstig en langdurig ziek worden (gemiddels vier tot zes weken). een kwart van de patienten kan langer dan zes maanden niet werken. De belangrijkste symptomen van Hepatitis A zijn: algehele malaise, koorts, hoofdpijn, vermoeidheid, gebrek aan eetlust, misselijkheid, pijn in de bovenbuik, diarree, donkere urine en lichtgekleurde ontlasting. Vaak kleuren de huid en het oogwit gelig, vandaar de term geelzucht. 


Hepatitis B

Het Hepatitis B virus is verantwoordelijk voor een van de ernstigste infectieziekten ter wereld. Het virus wordt overgedragen via bloedcontact en seksueel contact en is zeer besmettelijk. Inenten tegen Hepatitis B kan door middel van een serie van 3 vaccinaties. Als uit later bloedonderzoek blijkt dat uw lichaam voldoende antistoffen heeft aangemaakt, heeft u levenslange bescherming tegen de ziekte.


Malaria

Malaria is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door parasieten. Er bestaan vier soorten waarvan ťťn soort mogelijk dodelijke gevolgen kan hebben. De ziekte kan voorkomen worden door zich te beschermen tegen muggensteken en anti-malariamiddelen in te nemen. 

De parasieten komen het lichaam binnen via de beet van de vrouwelijke Anopheles muggen. Deze vermenigvuldigen zich eerst in de lever en in de rode bloedcellen. Deze muggen bijten over het algemeen tussen de avondschemering en zonsopgang.

De symptomen van malaria zijn: koortsaanvallen en koude rillingen, soms beperken de symptomen zich tot hoofdpijn een grieperig gevoel. De meest ernstige vorm van Malaria heet Malaria tropica. Bij deze variant kunnen de klachten snel verergeren en tot de dood leiden. Malaria tertiana (derdedaagse koorts) komt in twee varianten voor. De vierde variant is Malaria quartana (vierdedaagse koorts). Anti-malariamiddelen (Malariaprofylaxe) zijn middelen die gebruikt worden ter voorkoming van malaria. Deze middelen bieden kunnen besmetting echter nooit volledig voorkomen, de kans dat u malaria krijgt wordt echter wel vele malen kleiner. Als u malaria heeft opgelopen kunt u maanden of zelfs jaren na besmetting nog koortsaanvallen en koude rillingen krijgen. Naast anti-malariamiddelen wordt ook vaak geadviseerd om antimuggenmiddelen te gebruiken met DEET, bedekkende kleding te dragen en te slapen onder een muskietennet.


Gele koorts

Voor veel landen geldt dat een gele koorts vaccinatie verplicht is indien u binnen de laatste zes maanden in een besmet gebied bent geweest. Door deze maatregel probeert de World Health Organisation te voorkomen dat de ziekte zich uitbreidt naar gebieden die vrij zijn van gele koorts, maar waar wel de muggen leven die de ziekte kunnen overbrengen. Bij aankomst in zo'n land heeft u een geldig inentingsbewijs nodig, bijvoorbeeld in de vorm van een vaccinatiepaspoort. 

Gele koorts is een ernstige maar vrij zeldzame tropische ziekte en wordt veroorzaakt door besmetting met het gele koorts virus. Van de mensen die besmet raken overlijdt circa dertig procent. Het virus is oorspronkelijk afkomstig van apen. Besmetting vindt echt plaat via muggenbeten waarna het virus in de bloedbaan terecht komt en zich zo door het hele lichaam kan verspreiden. De muggen zijn bijten voornamelijk van zonsopgang tot zonsondergang, vooral in de vroege ochtend en in de namiddag. Vaccinatie is de enige manier om tegen gele koorts beschermd te zijn en bestaat uit een inenting met een beschermingsduur van tenminste 10 jaar. De bescherming gaat 10 dagen na de inenting in. De eerste symptomen doen zich drie tot zes dagen na besmetting voor. Symptomen zijn: koorts, geelzucht en bloedingen.


Dengue

Dengue is een virusinfectie die wordt overgedragen door de beet van de tijgermug, een kleine zwart-witte mug. Er bestaan twee varianten waarvan ťťn ernstig tot dodelijk is. Er bestaan twee vormen van de infectie waarvan Dengue koorts de minst ernstige is. Deze vorm uit zich in een griepachtige ziekte. Symptomen zijn: hoge koorts, ernstige hoofdpijn, spier- en gewrichtspijnen, rode huiduitslag en soms ook misselijkheid en braken. Dengue hemorragische koorts is de ernstige vorm. Naast de reeds genoemde symptomen treden er ook blauwe plekken, bloedneuzen, bloedend tandvlees, rusteloosheid en dorst op. Daarnaast kunnen ook bloedingen en shock ontstaan, mogelijk met dodelijke afloop. Onder reizigers komt dengue hemorragische koorts met shock vrijwel alleen voor als iemand al eerder dengue heeft gehad.

Een vaccin of behandeling tegen dengue is nog niet beschikbaar. Ondanks de lange herstelperiode genezen volwassenen vrijwel altijd volledig. Bij kinderen is medische behandeling meestal noodzakelijk. PatiŽnten met dengue hemorragische koorts en shock worden opgenomen op de Intensive Care.

Voorkomen van dengue kan alleen door plaatsen te vermijden met stilstaand water (waar de dengue-muggen broeden), bedekkende kleding te dragen en door antimuggenmiddelen te gebruiken die DEET bevatten.


DTP (Difterie, Tetanus en Polio)

Personen na 1950 zijn geboren hebben in de meeste gevallen als kind de DTP vaccinaties gekregen. Over het algemeen kan dan worden volstaan met ťťn vaccinatie. Ouderen die in hun jeugd niet de DTP vaccinaties hebben gekregen dienen een volledige vaccinatie van 3 injecties te ondergaan.


Buiktyfus

Buiktyfus is een ernstige infectieziekte die wordt overgebracht via voedsel. Symptomen zijn hoge koorts. Zonder behandeling leiden die vaak tot de dood. Vaccinatie biedt geen volledige bescherming maar de ziekte verloopt over het algemeen minder ernstig. Vaccinatie tegen buiktyfus wordt vaak aangeraden bij een langer verblijf.


RabiŽs

RabiŽs oftewel hondsdolheid is een altijd dodelijk verlopende virusziekte. Dit virus wordt overgedragen door de beet of via speeksel (likken over wondjes) van een hond, kat, aap of een ander met rabiŽs besmet zoogdier (bijv. vleermuisbeten). De eerste symptomen kunnen pas optreden na enkele weken of enkele maanden. Bij een grote kans op een beet van een van de genoemde dieren wordt vaccinatie aanbevolen. Dit is vaak van toepassing bij trektochten, fietstochten door het platteland of bij contact met mensen die met dieren omgaan. Na een eventuele beet hoeft geen immunoglobuline te worden toegediend (dit is in ontwikkelingslanden vaak moeilijk verkrijgbaar). Enkele extra vaccinaties volstaan dan. Als u gebeten bent door een met rabiŽs besmet dier en geen vaccinaties hebt dan dient u zo spoedig mogelijk (uiterlijk binnen 1 week) immunoglobuline met antistoffen tegen rabiŽs toegediend te krijgen. Daarnaast wordt ook ene vaccinatie gegeven.


TBC

TBC (tuberculose) is een infectie ziekte die veroorzaakt wordt door Mycobacterium Tuberculosis (tuberkelbacterie). Deze bacterie verplaatst zich in het lichaam via de bloed- en lymfevaten. De ziekte kan diverse organen zoals longen, lymfeklieren, hersenen, hersenvliezen, nieren, gewrichten en wervelkolom aantasten. Besmetting met de bacterie vindt plaats via hoestende mensen die besmet zijn met open tuberculose. Symptomen van TBC zijn: hoesten, moeheid, lusteloosheid, gewichtsverlies, verminderde eetlust, (lichte) temperatuursverhoging en nachtzweten.

Indien u lange tijd naar een land gaat waar tuberculose veel voorkomt (langer dan een half jaar) kunt u gevaccineerd worden met het het BCG vaccin als u nog nooit besmet bent geweest en nog niet eerde de BCG vaccinatie hebt gekregen. Vaccinatie vermindert de kans op TBC niet maar beschermt tegen de eventuele ernstige gevolgen van de ziekte en verbetert de overlevingskans. Bij vaccinatie ontstaat na 4 ŗ 5 weken op de plaats van de injectie een zwelling, waarin vaak nog een zweertje ontstaat. Er blijft altijd een litteken zichtbaar.