El Salvador


Voor de Spaanse overheersing werd El Salvador voornamelijk bewoond door indiaanse stammen als de Maya's en de Pipils. De Pipils waren en nomadisch volk van de Nahua en waren een van de weinige volkeren in de omgeving die mensenoffers uitbande. Verder hadden de Pipils veel overeenkomsten met hun directe buren (Maya's en Azteken). De eerste pogingen van Spanje om het gebied in 1524 te onderwerpen faalden toen Pedro de Alvarado zich moest terugtrekken door de sterke weerstand van de Pipil krijgers. In 1525 lukte het hem echter wel om het gebied onder Spaans beheer te krijgen (als district van Guatemala). Alvarado noemde dit district El Salvador (De Heiland).

Het land werd verdeeld in encomiendas of concessies, waarop de indianen moesten werken. De Spaanse eigenaar van een encomienda werd geacht voor het welzijn van de indianen te zorgen die zijn land bewerkten, en om er voor te zorgen dat zij goede Christenen zouden zijn. De indianen moesten in ruil voor het gebruik van het land een vastgestelde belasting betalen en arbeid leveren op de haciŽnda's (landerijen). In veel gevallen betekende dit dat de indianen werden uitgebuit. Dit was het beste wat de Spanjaarden nog van het land konden verwachten.

Vanaf 1540 werd heel Midden-Amerika (met uitzondering van Panama) geregeerd door de 'Audiencia' in Guatemala. In 1811 ontstond voor het eerst verlangen naar onafhankelijkheid. Vele intellectuelen en handelaren hadden genoeg van de Spaanse overheersing en wilden hun export markten uitbreiden naar het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. De boeren hoopten ook op betere tijden en steunden deze beweging. De onafhankelijkheidsverklaring van 1811 liep echter op een mislukking uit toen Guatemala een leger naar San Salvador stuurde om een einde te maken aan deze opstand. Vele mensen bleven echter naar onafhankelijkheid verlangen.

El Salvador werd in 1821 onafhankelijk van Spanje en in 1823 sloot het land zich aan bij de Verenigde Staten van Centraal Amerika (deze werd gevormd door Guatemala, Honduras, El Salvador, Nicaragua en Costa Rica). Toen deze federatie uiteen viel in 1838 werd El Salvador een onafhankelijk republiek.

In de eerste zelfstandige jaren van El Salvador grepen de grootgrondbezitters naar de macht waardoor de kleine zelfstandige gemeenschappen gedwongen werden zich aan te sluiten bij de grote koffie plantages (fincas). Het merendeel van de Salvadoranen bezat geen land. Deze periode werd ook gekenmerkt door de vele revoluties. Pas vanaf 1900 werd het land enigszins stabiel. In 1931 kwam Generaal Maximiliano HernŠndez MartŪnez dankzij een militaire coup aan de macht, in 1944 werd hij afgezet en opgevolgde door de volgende dictator. De periode tot 1980 kenmerkte zich door het onderdrukken van de boeren. Vrijwel alle (op ťťn na) presidenten waren in die tijd legerofficieren. 

In Honduras vonden er begin jaren zestig landbezettingen plaats door protesterende boeren. De Hondurese regering zag de in Honduras wonende Salvadoranen als aanstichters hiervan. De Salvadoranen waren gevlucht voor de regering van El Salvador en hadden rond 1969 circa 200.000 hectare grond in bezit in Honduras. De Hondurese regering gaf de Salvadoranen op 30 april 1969 een ultimatum: Binnen 30 dagen moesten zij het land verlaten.

In 1970 zou echter weer het wereldkampioenschap voetballen van start gaan. In juni werden er daartoe selectiewedstrijden gehouden tussen Honduras en El Salvador. De eerste wedstrijd op 6 juni werd gewonnen door Honduras met 0-1, maar de tweede op 15 juni werd met 3-0 gewonnen door El Salvador. Dit had tot gevolg dat er meer agressie ontstond jegens de Salvadoranen in Honduras. Uiteindelijk trokken de Salvadoraanse troepen Honduras binnen om hun landgenoten te beschermen (die in eerste instantie vanwege de regering in El Salvador gevlucht waren). Deze oorlog zou bekend komen te staan als de voetbaloorlog en werd pas na zes dagen gestaakt. Er waren toen al circa 2000 doden gevallen. Het is nooit officieel bevestigd dat een voetbalwedstrijd de oorzaak was van deze oorlog. Pas in 1980 werden de betrekkingen tussen Honduras en El Salvador weer hersteld.

In de jaren zeventig kwam er een sterke opkomst tegen de militaire overheersing. Dit werd vooral duidelijk tijdens de presidentsverkiezingen van 1972 waarbij Josť Napoleůn Duarte van de Christen Democratische Partij zeer populair was. Deze beweging werd echter de kop in gedrukt, waarna Duarte in ballingschap moest. Men had toen geen vertrouwen meer dat de verlangde veranderingen op een vredige manier konden plaatsvinden. Tegen 1979 was er een linkse guerrilla ontstaan in de steden en dorpen wat het begin was van de 12 jarig durende burgeroorlog. In reactie hierop kwamen er rechtse doodseskaders, vele duizenden mensen kwamen om het leven. Het Salvadoraanse leger hield zich ook bezig met onderdrukking en moorden, de meest beruchte was de El Mozote slachting in december 1981 waarbij zo'n 900 burgers om het leven kwamen. 

Op 15 oktober 1979 pleegden officiers een militaire coup waardoor er een eind kwam aan de rechtse regering van Generaal Carlos Humberto Romero (1977-1979). Duarte sloot zich hier in maart 1980 bij aan en zou het land leiden naar de eerste democratische verkiezingen. in maart 1982. Op 28 maart 1982 kozen de Salvadoranen de eerste afgevaardigden die Ńlvaro Alfredo MagaŮa Borja als voorlopig president aanwezen. De doodseskaders bleven ondertussen echter hun activiteiten uitvoeren. In 1984 werden de eerste presidentsverkiezingen gehouden tussen de linkse Duarte en de rechtse Roberto D'Aubuisson. Duarte won deze verkiezingen met 54% van de stemmen. In 1989 won alfredo Cristiani de presidentsverkiezingen. Zijn inauguratie op 1 juni 1989 was de eerste machtsoverdracht die vredig verliep tussen twee door het volk gekozen leiders.

Op 31 december 1991 sloot de regering en de Guerrilla strijders een overeenkomst waarin men vrede nastreefde. De uiteindelijke overeenkomst werd op 16 januari 1992 door beide partijen ondertekend in Mexico Stad. Een negen maanden durende staakt het vuren sinds 1 januari 1992 werd door beide partijen nagekomen. Op 15 december 1992 werd er een ceremonie gehouden om het officiŽle einde van de burgeroorlog te markeren.


(bron kaart: www.lib.utexas.edu)


Overzicht van El Salvador:

OfficiŽle Naam : El salvador

Hoofdstad : San Salvador

Inwoners : 6.470.379

Dichtheid : 307,5/km≤

Regeringsvorm : Republiek

OfficiŽle taal : Spaans

Godsdienst : Rooms katholiek

Oppervlak :  21.040 km≤ (1,5% water)

Munteenheid : US Dollar ($) 

Nationale feestdag : 15 september (onafhankelijkheidsdag)

Volkslied : Saludemos la Patria orgullosos

Nationale Bloem : Izote

Voornaamste import producten : Ruwe grondstoffen, voedsel, brandstof, petroleum.

Voornaamste export producten : Koffie, suiker, garnalen, textiel, chemicaliŽn, elektriciteit.