Chili, een wonderlijk voedingsmiddel


Húuyub

Húuyub betekent in het Yukatek Maya: Diep adem halen met een samentrekkend gezicht na het eten van Chili.

De Maya´s hebben dus een woord voor het gekke bekken trekken na het eten van Chili. Dat is ook niet zo gek ook als je kijkt naar het belang van Chili in het dagelijks leven van de Maya´s.

De aristocratische Maya’s hadden veel variatie in het eten zoals wildbraad, kalkoen en zeevoedsel, maar het gewone volk stond op een dieet van maïs, chili en bonen. De armsten konden waarschijnlijk ook niet aan het laatste komen. Chili was niet slechts een bron van kruiden, maar een belangrijk deel van de dagelijkse voedingsstoffen, zelfs zo belangrijk dat na de Spaanse verovering vrome Maya’s die christen waren geworden hun chili lieten staan tijdens het vasten. Chili komt veel voor in de hedendaagse Maya-keuken.

De Midden-Amerikaanse volkeren vonden ook andere doeleinden voor Chili. Kalebassen gevuld met brandende Chili werden gebruikt tijdens oorlog net zoals bijen werden gebruikt (wat te lezen is in de Popol Vuh), en blootstelling aan Chili-rook was een straf voor kinderen.

Capsaicin, het molecuul dat pepers voorziet van hun hete smaak, kan zelfs gelokaliseerd worden als je 1 stukje in 11 miljoen stukjes splitst. Maar er is nog iets anders dat niet zo bekend is: Het is een krachtige pijnstiller. Wanneer het toegediend wordt in hoeveelheden tussen 0,025% en 0,075% kan het als een succesvolle pijnstiller gebruikt worden bij artritis, doordat het de zenuwen tijdelijk verdooft. Bij hogere doseringen worden die zenuwen niet alleen verdoofd maar permanent beschadigd, wat een hoop nare gevolgen kan hebben.      

Nu Chili zoveel populariteit heeft gekregen in de gehele wereld zou het een mooi gebruik zijn om allen hetzelfde woord te gebruiken voor die ene uitdrukking van het gezicht als je net te veel Chili in je mond hebt. Dus de volgende keer dat je een hap neemt van een hete burrito of iets anders met Chili en je het typische gezicht trekt gooi dan je hoofd naar achteren en schreeuw: “HOOOYOOB!!!”